Categorieën bekijken

Hoe test je de toegankelijkheid van je website voor mensen die blind zijn?

5 min read

Table of Contents

Website-toegankelijkheid voor mensen die blind zijn test je door screenreaders te gebruiken, WCAG-richtlijnen te volgen en echte gebruikers te betrekken. Het gaat om het controleren van alt-teksten, headingstructuur, keyboardnavigatie en andere elementen die screenreaders nodig hebben om content voor te lezen. Regelmatig testen zorgt ervoor dat je website voor iedereen bruikbaar is.

Wat betekent toegankelijkheid voor mensen die blind zijn? #

Digitale toegankelijkheid voor mensen die blind zijn betekent dat websites en apps volledig bruikbaar zijn via screenreaders en keyboardnavigatie. Screenreaders zijn softwareprogramma’s die tekst hardop voorlezen en de structuur van webpagina’s omzetten in gesproken informatie of braille.

Mensen met een visuele beperking navigeren door websites op een heel andere manier dan ziende gebruikers. Ze gebruiken sneltoetsen om tussen kopjes te springen, luisteren naar alt-teksten van afbeeldingen en vertrouwen op logische tabvolgordes om formulieren in te vullen. Een goed toegankelijke website heeft een duidelijke headingstructuur, beschrijvende linkteksten en betekenisvolle alt-teksten.

Toegankelijkheid gaat verder dan alleen technische aanpassingen. Het draait om inclusief denken: ervoor zorgen dat je content en functionaliteit voor iedereen beschikbaar zijn. Dit betekent ook dat je rekening houdt met verschillende manieren van informatie verwerken en interactie met je website.

Welke tools kun je gebruiken om toegankelijkheid te testen? #

Gratis screenreaders zoals NVDA (Windows) en VoiceOver (Mac) zijn de belangrijkste tools voor toegankelijkheidstesten. NVDA download je kosteloos en het werkt vergelijkbaar met professionele screenreaders die veel gebruikers hebben. VoiceOver zit standaard op alle Apple-apparaten.

Automatische scanners helpen bij het vinden van technische problemen:

  • WAVE Web Accessibility Evaluator – gratis browserextensie
  • axe DevTools – ingebouwde Chrome/Firefox-extensie
  • Lighthouse Accessibility Audit – onderdeel van Chrome DevTools
  • Colour Contrast Analyser – controleert kleurcontrasten

Let wel: automatische tools vinden alleen technische fouten. Ze kunnen niet beoordelen of alt-teksten zinvol zijn of de gebruikerservaring goed is. Daarom is testen met echte screenreaders onmisbaar.

Betaalde tools zoals JAWS bieden meer geavanceerde functies, maar voor basistesten zijn de gratis opties meer dan voldoende.

Hoe test je je website met een screenreader? #

Download NVDA van nvaccess.org en installeer het programma. Start NVDA en navigeer naar je website, je hoort meteen hoe de screenreader je content voorleest. Sluit je ogen of kijk weg van het scherm om de echte gebruikerservaring na te bootsen.

Gebruik deze belangrijke sneltoetsen tijdens het testen:

  • H – spring naar de volgende heading
  • K – ga naar de volgende link
  • F – vind formuliervelden
  • Tab – navigeer door interactieve elementen
  • Pijltjestoetsen – lees regel voor regel

Let tijdens het testen op deze punten: Kun je begrijpen waar je bent op de pagina? Zijn alle belangrijke elementen bereikbaar via het toetsenbord? Klinken linkteksten logisch zonder visuele context? Zijn formulieren duidelijk gelabeld?

Test verschillende scenario’s: vul een contactformulier in, navigeer door je menu, zoek specifieke informatie. Als je ergens vastloopt of verward raakt, ervaren echte gebruikers waarschijnlijk hetzelfde probleem.

Wat zijn de belangrijkste WCAG-richtlijnen voor blinde gebruikers? #

De Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) 2.1 niveau AA bevatten specifieke regels voor mensen met een visuele beperking. De belangrijkste richtlijnen focussen op de waarneembaarheid, bedienbaarheid en begrijpelijkheid van content zonder visuele informatie.

Alt-teksten zijn verplicht voor alle informatieve afbeeldingen. Schrijf beschrijvende teksten die de functie of inhoud van de afbeelding uitleggen. Decoratieve afbeeldingen krijgen lege alt-teksten (alt=””) zodat screenreaders ze overslaan.

Gebruik een logische headingstructuur met duidelijke hiërarchie. Begin met een hoofdkop (H1) en bouw daarna logisch op met H2, H3 enzovoort. Headings fungeren als inhoudsopgave voor screenreadergebruikers.

Keyboardnavigatie vereist dat alle interactieve elementen bereikbaar zijn via Tab en Enter. Focusindicatoren moeten zichtbaar zijn zodat toetsenbordgebruikers weten waar ze zijn. Het kleurcontrast moet minimaal 4,5:1 zijn voor normale tekst en 3:1 voor grote tekst.

Welke veelgemaakte fouten maken websites ontoegankelijk? #

Ontbrekende of betekenisloze alt-teksten zijn de meest voorkomende fout. Alt=”afbeelding” of alt=”foto123.jpg” helpt niemand. Een slechte headingstructuur waarbij H1, H2 en H3 willekeurig worden gebruikt zonder logische hiërarchie zorgt voor verwarring.

Onduidelijke linkteksten zoals “klik hier” of “lees meer” geven geen informatie over de bestemming. Screenreadergebruikers kunnen een lijst van alle links opvragen, dus elke linktekst moet op zichzelf duidelijk zijn.

Een onlogische tabvolgorde frustreert toetsenbordgebruikers enorm. Als de focus springt van menu naar footer naar content, wordt navigeren onmogelijk. Formulieren zonder labels of met onduidelijke foutmeldingen zijn ook grote struikelblokken.

Automatisch afspelende video’s of audio verstoren screenreaders. Pop-ups die de keyboardfocus “gevangen houden” zonder ontsnappingsmogelijkheid maken websites onbruikbaar. Een te laag kleurcontrast maakt tekst onleesbaar voor mensen met een visuele beperking.

Hoe vraag je feedback van echte gebruikers met een visuele beperking? #

Betrek echte gebruikers vanaf het begin van je ontwikkelproces, niet als laatste controle. Neem contact op met organisaties zoals Bartiméus, Visio of de Nederlandse Blinden- en Slechtziendenbond. Zij kunnen je helpen om geschikte testers te vinden.

Organiseer gebruikerstesten met concrete taken: “Vind de contactgegevens”, “Bestel een product”, “Meld je aan voor de nieuwsbrief”. Geef testers de tijd om je website te verkennen zonder tijdsdruk of stress.

Stel open vragen tijdens het testen: “Wat verwacht je dat er gebeurt als je op deze link klikt?”, “Hoe zou je deze informatie het liefst gepresenteerd krijgen?”, “Waar raak je gefrustreerd?”

Hoe draagt Ctalents bij aan digitale inclusie? #

Digitale toegankelijkheid gaat niet alleen over techniek. Het gaat over mensen.

Een website kan technisch voldoen aan WCAG-richtlijnen en tóch niet logisch of prettig werken voor iemand die een screenreader gebruikt. Echte inclusie begint daarom bij het betrekken van mensen met een visuele uitdaging in je organisatie.

Want wie dagelijks werkt met een screenreader:

  • merkt direct waar structuur ontbreekt

  • hoort wanneer linkteksten niet duidelijk zijn

  • ervaart meteen of navigatie logisch is

Dat perspectief is geen beperking. Het is een waardevolle kwaliteit.

Klaar om je digitale toegankelijkheid naar het volgende niveau te tillen? Ontdek wat Ctalents voor jou kunnen betekenen en bouw mee aan een inclusieve digitale wereld waarin iedereen kan meedoen.

Gerelateerde artikelen #

Wat zijn je gevoelens