Categorieën bekijken

Wat doe ik als ik blind ben geworden en weer wil werken?

9 min read

Table of Contents

Als je blind bent geworden en weer wilt werken, is dat absoluut mogelijk. Veel mensen die later in hun leven hun gezichtsvermogen (gedeeltelijk) verliezen, keren succesvol terug op de arbeidsmarkt, soms in hun oude functie en soms in een nieuw vakgebied. De weg daarnaartoe vraagt om de juiste informatie, praktische aanpassingen en werkgevers die kijken naar wat je kunt. In dit artikel vind je antwoord op de meest gestelde vragen over werken met een visuele beperking.

Welke rechten heb ik als werknemer met een visuele beperking? #

Als werknemer met een visuele beperking heb je in Nederland wettelijk recht op gelijke behandeling op de arbeidsmarkt. De Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte (WGBH/CZ) verplicht werkgevers om redelijke aanpassingen te doen zodat jij je werk kunt uitvoeren. Dit geldt zowel bij sollicitaties als tijdens je dienstverband.

Concreet betekent dit dat een werkgever je niet mag weigeren of ontslaan vanwege je visuele beperking, tenzij er aantoonbaar geen redelijke aanpassingen mogelijk zijn. Wat “redelijk” is, hangt af van de omvang van de organisatie, de kosten van de aanpassing en de mate waarin die aanpassing bijdraagt aan jouw functioneren.

Naast bescherming tegen discriminatie heb je ook recht op ondersteuning vanuit het UWV. Denk aan een jobcoach, vergoeding van hulpmiddelen of een proefplaatsing bij een nieuwe werkgever. Als je vanuit een uitkering re-integreert, kan het UWV ook een no-riskpolis regelen voor je werkgever. Die polis zorgt ervoor dat de werkgever geen financieel risico loopt als jij door ziekte uitvalt, wat drempels voor werkgevers verlaagt.

Het is verstandig om je rechten te kennen voordat je het gesprek met een (potentiële) werkgever aangaat. Zo sta je sterker en weet je wat je kunt vragen, zonder afhankelijk te zijn van de welwillendheid van één persoon.

Welke aanpassingen kan ik vragen op mijn werkplek? #

Als werknemer met een visuele beperking kun je bij je werkgever redelijke aanpassingen aanvragen die jou in staat stellen je werk te doen. Voorbeelden zijn screenreaders, vergrotingssoftware, brailleleesregels, aangepaste verlichting en een ergonomisch ingerichte werkplek. Ook organisatorische aanpassingen, zoals aangepaste werktijden of een vaste werkplek, vallen hieronder.

De meest gevraagde werkplekaanpassingen voor mensen met een visuele beperking zijn:

  • Screenreaders en spraaksoftware, zoals JAWS of NVDA, waarmee je computerinhoud kunt laten voorlezen
  • Vergrotingssoftware, zoals ZoomText, voor mensen die nog gedeeltelijk kunnen zien
  • Brailleleesregel, een apparaat dat digitale tekst omzet naar braille
  • Aangepaste verlichting of antiglasschermen voor mensen met lichtgevoeligheid
  • Toegankelijke documenten en systemen, zodat interne software en bestanden bruikbaar zijn met hulpmiddelen
  • Een jobcoach die je begeleidt bij de opstart of bij specifieke werktaken

De kosten voor veel van deze aanpassingen worden (deels) vergoed door het UWV of de gemeente. Werkgevers hoeven deze aanpassingen dus lang niet altijd zelf te betalen. Het is zinvol om dit vooraf uit te zoeken, zodat je je werkgever goed kunt informeren en de drempel om ja te zeggen zo laag mogelijk is.

Houd er ook rekening mee dat aanpassingen maatwerk zijn. Wat voor jou werkt, hangt af van de aard van je visuele beperking, je functie en je persoonlijke voorkeur. Een gesprek met een ergonoom of re-integratiespecialist kan helpen om de juiste combinatie van hulpmiddelen te bepalen.

Hoe vind ik een werkgever die openstaat voor inclusief werken? #

Werkgevers die openstaan voor inclusief werken, zijn te vinden via gespecialiseerde bemiddelingsbureaus, vacaturesites gericht op diversiteit en netwerken rondom de inclusieve arbeidsmarkt. Organisaties die actief werken aan een divers personeelsbestand, maken dat vaak zichtbaar in hun vacatureteksten, op hun website of via keurmerken zoals het Charter Diversiteit.

Een goede manier om gericht te zoeken is via bemiddeling voor kandidaten met een visuele beperking. Gespecialiseerde bureaus hebben al een netwerk van werkgevers opgebouwd die weten wat inclusief werken inhoudt en bereid zijn om aanpassingen te doen. Dat scheelt jou veel tijd en voorkomt teleurstellingen bij werkgevers die het in theorie willen maar in de praktijk niet weten hoe.

Daarnaast zijn er een paar concrete stappen die je zelf kunt zetten:

  • Zoek op vacaturesites naar termen als “inclusieve werkgever”, “diversiteit en inclusie” of “toegankelijke werkplek”
  • Kijk op de websites van grotere organisaties naar hun diversiteitsbeleid
  • Sluit je aan bij netwerken en communities van mensen met een visuele beperking die ervaringen delen over werkgevers
  • Vraag bij het UWV of de gemeente naar werkgevers in jouw regio die al samenwerken met mensen met een visuele beperking

Wees selectief. Een werkgever die zegt open te staan voor inclusie maar nog nooit iemand met een visuele beperking heeft aangenomen, vraagt meer van jou als “pionier”. Dat kan waardevol zijn, maar het is goed om je daar bewust van te zijn voordat je ja zegt.

Wat kan een re-integratiebureau voor mij betekenen? #

Een re-integratiebureau helpt je bij de terugkeer naar werk na uitval door ziekte of een ingrijpende verandering, zoals het verlies van je gezichtsvermogen. Ze begeleiden je bij het in kaart brengen van je mogelijkheden, het zoeken naar passende functies en het contact met werkgevers. Voor mensen met een visuele beperking zijn gespecialiseerde bureaus het meest effectief.

Een algemeen re-integratiebureau heeft niet altijd kennis van de specifieke uitdagingen en kansen die komen kijken bij werken met een visuele beperking. Een gespecialiseerd bureau begrijpt welke aanpassingen nodig zijn, welke werkgevers ervaring hebben met inclusief werken en hoe je als kandidaat het beste tot je recht komt.

Wat een gespecialiseerd re-integratiebureau concreet voor je kan doen:

  • Je helpen om je eigen talenten en werkwensen helder te krijgen
  • Je koppelen aan werkgevers die al ervaring hebben met inclusief werken
  • Ondersteuning bieden bij het regelen van werkplekaanpassingen
  • Begeleiding na plaatsing, zodat je goed kunt landen in je nieuwe functie
  • Adviseren over financiële regelingen zoals subsidies, no-riskpolissen en UWV-vergoedingen

Re-integratie na het blind worden is een proces dat tijd kost. Een goed bureau loopt dat traject met je mee, zonder de regie van jou over te nemen.

Welke beroepen zijn goed toegankelijk voor mensen die blind zijn? #

Veel beroepen zijn goed toegankelijk voor mensen die blind zijn, zeker nu digitale hulpmiddelen steeds krachtiger worden. Functies waarbij werk hoofdzakelijk via computer, telefoon of persoonlijk contact verloopt, zijn in veel gevallen goed aan te passen. Denk aan beroepen in IT, administratie, communicatie, juridische dienstverlening, coaching en onderwijs.

Concrete voorbeelden van beroepen die mensen met een visuele beperking succesvol uitoefenen:

  • Software developer of programmeur: code schrijven is goed te combineren met screenreaders en toegankelijke ontwikkelomgevingen
  • Jurist of paralegal: tekstintensief werk dat goed toegankelijk is met spraaksoftware
  • Financieel administratief medewerker: werken met spreadsheets en systemen is haalbaar met de juiste hulpmiddelen
  • Communicatiemedewerker of copywriter: schrijven en redigeren vraagt geen visuele input
  • Trainer of coach: kennisoverdracht en gesprekken verlopen grotendeels mondeling
  • Klantenservicemedewerker: telefonisch of via chat, goed te combineren met toegankelijke software
  • Data-analist: met de juiste toegankelijke tools goed uitvoerbaar

De toegankelijkheid van een functie hangt niet alleen af van het beroep zelf, maar ook van hoe een organisatie haar systemen en processen heeft ingericht. Een werkgever die bereid is om zijn IT-omgeving toegankelijk te maken, opent veel meer deuren dan de functieomschrijving op het eerste gezicht doet vermoeden.

Als je twijfelt of jouw oude beroep nog haalbaar is of welke richting past bij jouw vaardigheden en interesses, kan een gesprek met een specialist veel duidelijkheid geven.

Hoe vertel ik mijn werkgever over mijn visuele beperking? #

Je bent wettelijk niet verplicht om bij een sollicitatie te vertellen dat je een visuele beperking hebt, tenzij het direct relevant is voor de functie-uitoefening. Wanneer je het wel vertelt, is het het effectiefst om je beperking te benoemen samen met de aanpassingen die je nodig hebt en de talenten die je meebrengt. Zo stuur je het gesprek in een constructieve richting.

Er zijn twee momenten waarop dit gesprek vaak speelt: tijdens de sollicitatieprocedure en na indiensttreding. Beide vragen om een andere aanpak.

Tijdens de sollicitatie #

Sommige mensen kiezen ervoor om hun visuele beperking al in de brief of bij het eerste gesprek te noemen, anderen wachten tot ze een concreet aanbod hebben. Beide keuzes zijn begrijpelijk. Wat werkt, is om het gesprek te richten op wat je nodig hebt en wat je kunt bieden, niet op wat je niet kunt. Benoem de aanpassingen die je nodig hebt concreet en geef aan dat de kosten vaak vergoed worden via het UWV. Zo neem je onzekerheid bij de werkgever weg.

Na indiensttreding of bij een verandering in je situatie #

Als je al in dienst bent en je gezichtsvermogen achteruitgaat of je bent blind geworden door een ongeluk of ziekte, is een open gesprek met je leidinggevende de eerste stap. Bereid je voor door na te denken over welke aanpassingen jij nodig hebt en welke taken je met die aanpassingen nog goed kunt uitvoeren. Vraag eventueel een bedrijfsarts of jobcoach om je te ondersteunen bij dit gesprek.

Eerlijkheid en concreetheid maken het gesprek makkelijker voor beide partijen. Werkgevers die nog geen ervaring hebben met visuele beperkingen, hebben vaak meer vragen dan bezwaren. Door helder te zijn over wat jij nodig hebt, geef je hen de informatie die ze nodig hebben om een goede beslissing te nemen.

Hoe Ctalents helpt bij terugkeer naar werk #

Bij Ctalents begrijpen we dat blind worden een ingrijpende ervaring is, en dat de stap naar werk daarna veel vragen oproept. Wij zijn een gespecialiseerd detacherings- en wervingsbureau dat zich volledig richt op het verbinden van mensen met een visuele beperking met inclusieve werkgevers in Nederland. We kijken niet naar beperkingen, maar naar talent, ervaring en potentieel.

Wat Ctalents voor jou kan betekenen:

  • Persoonlijke begeleiding bij het in kaart brengen van jouw talenten, wensen en mogelijkheden
  • Toegang tot een netwerk van inclusieve werkgevers die weten wat werken met een visuele beperking vraagt en die daar actief op inzetten
  • Ondersteuning bij werkplekaanpassingen, van advies over hulpmiddelen tot contact met het UWV
  • Begeleiding na plaatsing, zodat je goed kunt landen en je blijft groeien in je functie
  • Advies over financiële regelingen zoals no-riskpolissen, subsidies en vergoedingen

90% van de mensen die via Ctalents aan het werk gaan, is na een jaar nog steeds succesvol aan het werk. Dat is geen toeval: het is het resultaat van zorgvuldige matching en blijvende betrokkenheid. Of je nu net je gezichtsvermogen hebt verloren en niet weet waar te beginnen, of al een tijdje zoekt naar een werkgever die echt openstaat voor inclusie, we helpen je graag verder. Neem contact op met Ctalents en ontdek wat wij voor jou kunnen betekenen.

Gerelateerde artikelen #

Wat zijn je gevoelens